Paytm पेमेंट बँकेचा बँकिंग परवाना काही दिवसांपूर्वीच रद्द करण्यात आला होता. बँकिंग परवाना रद्द केल्यानंतर Paytm पेमेंट बँकेवर भारतीय रिझर्व्ह बँक अर्थात RBI ने आणखी एक मोठी कारवाई केली आहे. पीपीबीएल (पेटीएम पेमेंट्स बँक लि.) ला देशातील मान्यताप्राप्त अनुसूचित बँकांच्या यादीतून अधिकृतपणे काढून टाकण्यात आले आहे. बुधवारी जारी केलेल्या एका निवेदनात, आरबीआयने म्हटले आहे की, पेटीएम पेमेंट्स बँकेला आरबीआय कायदा, 1934 च्या दुसऱ्या अनुसूचीमधून वगळण्यात आले आहे.
अनुसूचित बँकांची यादी कोणती आहे?
आरबीआय कायदा, 1934 च्या दुसऱ्या अनुसूचीमध्ये, मध्यवर्ती बँकेने ठरवलेल्या आर्थिक आणि नियामक मानकांची पूर्तता करणाऱ्या बँकांची यादी आहे. पेटीएम पेमेंट्स बँकेचा बँकिंग परवाना रद्द झाल्यानंतर, नियामक प्रक्रियेचा भाग म्हणून या यादीतून तिचे नाव वगळण्यात आले आहे. आरबीआयने या संदर्भात 31 जुलै रोजी एक अधिसूचना जारी केली. सप्टेंबर महिन्यात ‘गॅझेट ऑफ इंडिया’मध्ये प्रकाशित झाली. एप्रिलमध्ये बँकिंग परवाना रद्द करण्यात आला.
एप्रिल 2026 मध्ये आरबीआयने पेटीएम पेमेंट्स बँकेचा बँकिंग परवाना रद्द केला. Paytm पेमेंट बँक नियमांचे पालन करण्यात अयशस्वी ठरली होती. यामुळे बँक आणि तिच्या ठेवीदारांच्या हिताला बाधा पोहोचेल अशा पद्धतीने आपले कामकाज चालवत होती. त्यानंतर, दिल्ली उच्च न्यायालयाने पीपीबीएल (पेटीएम पेमेंट्स बँक लि.) बंद घालण्याचा आदेश दिला.
आरबीआयची कठोरता 2022 मध्ये सुरू झाली.
पेटीएम पेमेंट्स बँक आधीपासूनच आरबीआयच्या कडक देखरेखीखाली होती. मार्च 2022 मध्ये, RBI ने बँकेला नवीन ग्राहक जोडण्यावर बंदी घातली. त्यावेळी, आरबीआयने बँकेमध्ये पर्यवेक्षणासंबंधी गंभीर चिंता असल्याचे नमूद केले होते. बँकेला तिच्या आयटी प्रणालींचे सर्वसमावेशक सिस्टीम ऑडिट करण्यासाठी एका आयटी ऑडिट फर्मची नियुक्ती करण्याचे निर्देशही देण्यात आले होते.
2024 मध्ये निर्बंध वाढवले
जानेवारी आणि फेब्रुवारी 2024 मध्ये, आरबीआयने पेटीएम पेमेंट्स बँकेवर अनेक अतिरिक्त व्यावसायिक निर्बंध लादले. बँकेला विद्यमान ग्राहक खात्यांमध्ये, प्रीपेड साधनांमध्ये आणि वॉलेट्समध्ये नवीन ठेवी, जमा रक्कम किंवा टॉप-अप स्वीकारण्यास मनाई करण्यात आली. या उपाययोजनांनंतर, बँकेचे कामकाज सतत नियामक देखरेखेखाली राहिले.
Paytm पेमेंट बँकेला मोठा धक्का
पीपीबीएलला अनुसूचित बँकांच्या यादीतून वगळणे हे बँकेच्या बँकिंग कामकाजाशी संबंधित नियामक घडामोडींचाच एक भाग आहे. आरबीआयची ही ताजी कारवाई, बँकेचा बँकिंग परवाना यापूर्वी रद्द करण्याशी थेट संबंधित आहे. पेटीएम पेमेंट्स बँकेशी संबंधित घडामोडींवर आरबीआय आणि न्यायालयांचे पुढील निर्णय महत्त्वपूर्ण ठरणार आहेत. विशेषतः बँकेच्या विलीनीकरण प्रक्रियेच्या संदर्भात मोठा निर्णय होण्याची शक्यता आहे.