केंद्र सरकारच्या नव्या आयकर व्यवस्थेत (New Tax Regime) ₹12.75 लाखांपर्यंतच्या पगारावर करमाफीची चर्चा आधीपासून होती. मात्र योग्य सॅलरी स्ट्रक्चर, नियोक्त्याकडून मिळणारे काही लाभ आणि निवृत्ती बचत योजनांचा योग्य वापर केल्यास वार्षिक ₹20 लाख पगार असतानाही प्रत्यक्ष करशुल्क शून्याच्या जवळ आणता येऊ शकते, अशी माहिती करतज्ज्ञांनी दिली आहे. मात्र यासाठी सरळ पगार नव्हे, तर पगाराची रचना महत्त्वाची ठरते.
₹12.75 लाखांपर्यंत आधीच करमुक्तीची तरतूद
नव्या करप्रणालीत बजेटनंतर करसवलतीत वाढ करण्यात आली. स्टँडर्ड डिडक्शन ₹75,000 असल्यामुळे नोकरी करणाऱ्या व्यक्तींना अंदाजे ₹12.75 लाखांपर्यंत उत्पन्नावर प्रत्यक्ष कर लागत नाही. त्यामुळे मध्यमवर्गीय पगारदारांना मोठा दिलासा मिळाला आहे. ही मर्यादा ओलांडल्यानंतर मात्र स्लॅबनुसार कर लागू होतो.
मग ₹20 लाखांवर कर कसा वाचू शकतो?
₹20 लाख CTC म्हणजे संपूर्ण हातात येणारा पगार नसतो. त्यात बेसिक पे, कंपनीचे PF योगदान, NPS योगदान, विमा, ग्रॅच्युइटी, भत्ते आणि इतर सुविधा असतात. जर कंपनीने पगाराची योग्य रचना केली, तर करपात्र उत्पन्न कमी दिसू शकते. म्हणजे कागदावर पगार ₹20 लाख असला तरी कर लावण्याजोगे उत्पन्न कमी राहू शकते.
Employer NPS हा मोठा गेमचेंजर
नव्या करप्रणालीत बहुतांश वजावटी बंद असल्या तरी नियोक्त्याकडून National Pension System (NPS) मध्ये भरलेली रक्कम अजूनही करसवलतीस पात्र ठरते. कंपनी बेसिक पगाराच्या ठरावीक टक्केवारीने NPS मध्ये रक्कम भरत असेल, तर ती करपात्र उत्पन्नातून वजा होते. उच्च पगारदारांसाठी ही अत्यंत उपयुक्त युक्ती मानली जाते.
PF, ग्रॅच्युइटी आणि इतर घटकांचाही फायदा
कंपनीचे Provident Fund योगदान, ग्रॅच्युइटी आणि काही मान्य लाभांचा समावेश CTC मध्ये असतो. हे सर्व पैसे थेट मासिक हातात येत नाहीत. त्यामुळे प्रत्यक्ष taxable salary कमी राहते. अनेक कर्मचारी फक्त CTC पाहतात; पण कर मोजताना CTC आणि taxable income यात फरक असतो, हे लक्षात घेतले पाहिजे.
सॅलरी स्ट्रक्चर गरजेचे
₹20 लाख पगारावर शून्य कर ही गोष्ट प्रत्येक कर्मचाऱ्यासाठी आपोआप लागू होत नाही. जर पूर्ण पगार सरळ cash salary स्वरूपात असेल, NPS नसेल, PF कमी असेल किंवा इतर करसवलतीचे घटक नसतील, तर कर भरावा लागेल. त्यामुळे HR विभागाशी बोलून salary restructuring करणे फायदेशीर ठरू शकते.
जुनी की नवी करप्रणाली?
ज्यांच्याकडे गृहकर्ज, 80C गुंतवणूक, विमा प्रीमियम, HRA सवलत जास्त आहे त्यांच्यासाठी जुनी करप्रणाली काही वेळा चांगली ठरू शकते. पण ज्यांना सोपी प्रक्रिया, कमी कागदपत्रे आणि कमी करदर हवेत त्यांच्यासाठी नवी करप्रणाली उत्तम पर्याय ठरते. त्यामुळे दोन्ही प्रणालींची तुलना करूनच निवड करावी.
तज्ज्ञ काय सांगतात?
₹20 लाख पगारावर शून्य कर ही गोष्ट आकर्षक वाटते, पण ती वैयक्तिक पगाररचना, कंपनीची धोरणे आणि कायदेशीर सवलतींवर अवलंबून असते. चुकीची माहिती मानून निर्णय घेऊ नये. Chartered Accountant किंवा Tax Planner यांच्याकडून गणित तपासूनच योजना आखावी. योग्य नियोजन केल्यास लाखोंची बचत शक्य आहे.