सह्याद्रीतील कातळकड्यांच्या गर्दीमध्ये शिवलिंगाच्या आकारात उभा असलेला लिंगाणा म्हणजे गिरीप्रेमींच्या बकेट लिस्टमधला स्वतःला आव्हान देणारा हक्काचा सुळका. भल्याभल्यांना घाम फोडणारा हा कोणत्याही साहित्याशिवाय अवघी १६ मिनीटं आणि ४० सेकंदात सर करण्याची रेकॉर्डब्रेक कामगिरी सागर नलवडे या तरुणानं केली आहे. सागर मूळचा कोल्हापूरचा असून, सध्या तो मुंबईत राहतो. याआधी अनिल वाघनं २२ मिनीटांत ही कामगिरी पार पाडली होती.
रायगड, राजगड आणि तोरणा अशा भरभक्कम त्रयींमध्ये ‘स्वराज्याचं कारागृह’ अशी ओळख असलेला लिंगाणा सुळका आजही आपला आब राखून उभा आहे. महाडपासून ईशान्येस सोळा मैलांवर असलेला ‘लिंगाणा’ तब्बल २हजार ९६९ फूट उंच असून त्याची चढण ४ मैल लांबीची आहे. स्वराज्याचे तिसरे छत्रपती राजाराम महाराज यांच्या जयंतीचं औचित्य साधत सकाळी ठीक ७.५५ वाजता सागरनं पूर्वेच्या बाजूने ही चढाई सुरू केली. अवघी १६ मिनिटं ४० सेकंदात लिंगाणाच्या माथ्यावर त्यानं पाऊल ठेवलं. विशेष म्हणजे यावेळी कुठल्याच सुरक्षा साहित्याचा वापर सागरनं केला नाही.
मोहात पाडणारा लिंगाणा चढाईसाठी तितकाच कठीण असल्याचं त्यावर चढाई केल्यानंतरच कळतं. भल्याभल्यांना घाम फोडणारा लिंगाणा सुळका कुठल्याही उपकरणाशिवाय सर करणं कठीण आहे. सागर सध्या ठाण्यातल्या एका खासगी कंपनीत सुरक्षा व्यवस्थापक म्हणून कार्यरत आहे. त्याचबरोबर तो ‘बा-रायगड परिवार’ या दुर्गसंवर्धनाच्या कामात अग्रेसर असलेल्या संस्थेसोबत कार्यरत आहे. साधारण २०१२ साली सुरू झालेला त्याचा हा प्रस्तरारोहणाचा प्रवास आजतागायत सुरू आहे. त्याने आजवर भवानीकडा, धाक-बहिरीचा कळकराय, रायगडावरील काळकाई कडा यांसह अनेक सुळके सर केले आहेत.
उद्देश काय?
लिंगाणा हा केवळ सुळका नसून तो गड देखील आहे. अनेकांना मात्र हे माहीत नाही. या गडावर कारागृहाव्यतिरिक्त घराचे चौथरे, धान्याच्या कोठारांचे, सदरेचे अवशेष, पाण्याच्या टाक्या, बुरूज आणि विशेष म्हणजे तब्बल १५० माणसे मावतील अशा दोन गुहा आहेत. लिंगाणा सुळका सर करताना तो गड म्हणूनही पाहावा या हेतू ठेवून सागरनं ही चढाई केली आहे.