जन्माष्टमीच्या पार्श्वभूमीवर सोन्याच्या दरात काहीशी नरमाई पाहायला मिळाली आहे. दुसरीकडे चांदीचा भाव मात्र 2.34 लाख रुपये प्रति किलोच्या आसपास स्थिर आहे. गेल्या काही दिवसांपासून सोन्या-चांदीच्या दरात चढ-उतार सुरू असून, आता गुंतवणूकदारांचं लक्ष या दोन्ही मौल्यवान धातूंच्या पुढील वाटचालीकडे लागलं आहे. जागतिक आर्थिक परिस्थिती, डॉलरची दिशा, अमेरिकेतील व्याजदर आणि सुरक्षित गुंतवणुकीची वाढती मागणी यांचा आगामी काळात सोन्या-चांदीच्या दरांवर मोठा परिणाम होऊ शकतो. त्यामुळे आज सोने किंवा चांदी खरेदी करण्याचा विचार करत असाल, तर आधी बाजारातील ताजे दर जाणून घेणं महत्त्वाचं आहे.
सोन्याच्या दरात 866 रुपयांची घसरण
गेल्या काही दिवसांपासून सोन्याच्या दरात तेजी दिसत होती. मात्र, 4 सप्टेंबर रोजी सोन्याच्या दरात घसरण झाली. 10 ग्रॅम सोन्याचा भाव 866 रुपयांनी कमी होऊन 1,54,909 रुपयांवर आला. चांदीच्या दरात मात्र फारसा बदल झालेला नाही. MCX वर चांदी सुमारे 2,36,210 रुपये प्रति किलोच्या आसपास व्यवहार करत होती. दरम्यान, अमेरिकेत जाहीर होणाऱ्या Non-Farm Payrolls आणि Unemploymentच्या आकडेवारीकडे बाजाराचं लक्ष लागलं आहे. या आकडेवारीवरून अमेरिकन फेडरल रिझर्व्हच्या पुढील व्याजदर धोरणाबाबत संकेत मिळू शकतात. त्याचा थेट परिणाम सोन्या-चांदीच्या किमतींवर होण्याची शक्यता आहे.
डॉलर आणि बॉन्ड यील्डमध्ये घसरण; सोन्याला आधार
अमेरिकन फेडरल रिझर्व्हचे गव्हर्नर क्रिस्टोफर वॉलर यांनी गुरुवारी महत्त्वाचं वक्तव्य केलं. आगामी आर्थिक आकडे अपेक्षेप्रमाणे राहिले, तर सप्टेंबरच्या बैठकीत व्याजदर सध्याच्या पातळीवर कायम ठेवण्याच्या बाजूने आपण असू, असं त्यांनी म्हटलं. या वक्तव्यानंतर अमेरिकन डॉलर आणि बॉन्ड यील्डमध्ये नरमाई आली. याचा फायदा सोने आणि चांदीसारख्या मौल्यवान धातूंना झाला. साधारणपणे डॉलर आणि बॉन्ड यील्डमध्ये घसरण झाली की सोन्या-चांदीकडे गुंतवणूकदारांचा कल वाढतो. त्यामुळे या दोन्ही धातूंच्या किमतींना आधार मिळू शकतो.
आंतरराष्ट्रीय बाजारातही सोन्या-चांदीत हालचाल
आंतरराष्ट्रीय बाजाराचा विचार केला तर Comex वर सोन्याचा भाव 0.56 टक्क्यांनी घसरला. दुसरीकडे चांदीचा दर 0.76 टक्क्यांनी कमी होऊन 67.19 डॉलर प्रति औंसच्या आसपास आला. देशांतर्गत बाजारात सोन्याचे दर शुद्धता आणि कॅरेटप्रमाणे वेगवेगळे आहेत. 22 कॅरेट सोन्याचा दर 14,300 रुपये प्रति ग्रॅमच्या खाली आहे, तर 18 कॅरेट सोन्याचा भाव सुमारे 11,700 रुपये आणि 24 कॅरेट सोन्याचा दर 15,600 रुपये प्रति ग्रॅमपेक्षा कमी आहे.
IBJAच्या दरानुसार, 999 शुद्धतेच्या सोन्याचा भाव सुमारे 15,373 रुपये प्रति ग्रॅम आहे. 995 शुद्धतेच्या सोन्याचा दर 15,312 रुपये, तर 916 शुद्धतेच्या सोन्याचा भाव 14,082 रुपये प्रति ग्रॅम आहे. 750 शुद्धतेच्या सोन्यासाठी सुमारे 11,530 रुपये आणि 585 शुद्धतेच्या सोन्यासाठी 8,993 रुपये प्रति ग्रॅम दर आहे.
चांदीचा भाव 2.5 लाख रुपये किलोपर्यंत
4 सप्टेंबर 2026 रोजी भारतात चांदीचा दर सुमारे 250 रुपये प्रति ग्रॅम होता. म्हणजेच एक किलो चांदीची बेस किंमत जवळपास 2.5 लाख रुपये होते. उदाहरणार्थ, 10 ग्रॅम चांदी घेतल्यास तिची मूळ किंमत 2,500 रुपये होते. त्यावर 12 टक्के मेकिंग चार्ज म्हणजे 300 रुपये आणि त्यानंतर 3 टक्के GST म्हणून 84 रुपये आकारले जातात. त्यामुळे 10 ग्रॅम चांदीसाठी एकूण सुमारे 2,884 रुपये मोजावे लागू शकतात.
सोन्याचा भाव आणखी वाढणार?
सोन्याच्या किमतीच्या पुढील हालचालीबाबत बाजार तज्ज्ञ सांगतात की, सोने सुमारे 1,54,500 रुपयांच्या पातळीवर व्यवहार करत असेल आणि त्यात पुन्हा तेजी आली, तर भाव 1,56,500 रुपयांपर्यंत जाऊ शकतो. मात्र, या ट्रेडमध्ये 1,53,800 रुपयांचा स्टॉपलॉस ठेवण्याचा सल्ला देण्यात आला आहे. म्हणजेच 1,54,500 रुपयांच्या आसपासच्या पातळीवरून तेजी कायम राहिल्यास वरच्या दिशेने नफा मिळण्याची शक्यता आहे. पण भाव 1,53,800 रुपयांच्या खाली घसरल्यास जोखीम नियंत्रित करण्यासाठी स्टॉपलॉस महत्त्वाचा ठरू शकतो.
केंद्रीय बँकांची सोन्याची खरेदी ठरू शकते महत्त्वाची
जागतिक स्तरावर सोन्याच्या किमतीला आधार देणाऱ्या अनेक कारणांपैकी केंद्रीय बँकांकडून होणारी सातत्यपूर्ण खरेदी हे एक प्रमुख कारण मानलं जात आहे. Goldman Sachsच्या अंदाजानुसार, 2026 मध्ये जगभरातील केंद्रीय बँका दर महिन्याला सरासरी सुमारे 50 टन सोन्याची खरेदी करू शकतात. बँकेने वर्षाच्या अखेरीस सोन्याचा भाव 4,900 डॉलर प्रति औंसपर्यंत पोहोचण्याचा अंदाजही व्यक्त केला आहे. याशिवाय जगभरातील वाढता भू-राजकीय तणाव आणि आर्थिक अनिश्चितता यामुळे सुरक्षित गुंतवणूक म्हणून सोन्याची मागणी वाढत आहे. बाजारातील अस्थिरता वाढली की गुंतवणूकदार अनेकदा सोन्याकडे सुरक्षित पर्याय म्हणून पाहतात.
भारतात सोने आणखी महाग होऊ शकते?
भारतीय बाजारातील सोन्याच्या किमतीवर रुपया आणि डॉलरच्या विनिमय दराचा मोठा प्रभाव असतो. आंतरराष्ट्रीय बाजारात सोन्याचा भाव फारसा बदलला नाही, तरी रुपया डॉलरच्या तुलनेत कमजोर झाला तर भारतात सोनं महाग होऊ शकतं. याचं कारण म्हणजे भारत आपल्या सोन्याच्या गरजेचा मोठा हिस्सा आयात करतो आणि त्यासाठी डॉलरमध्ये व्यवहार केला जातो. त्यामुळे रुपयाची घसरण झाली तर सोन्याच्या आयातीचा खर्च वाढतो आणि त्याचा परिणाम देशांतर्गत सोन्याच्या किमतीवर होऊ शकतो.
महागडं कच्चं तेल सोन्याच्या तेजीला अडथळा ठरेल?
सोन्या-चांदीच्या किमतींना सध्या अनेक घटकांचा आधार मिळत असला, तरी कच्च्या तेलाच्या वाढत्या किमती चिंतेचा विषय ठरू शकतात. मध्यपूर्वेतील तणावाच्या पार्श्वभूमीवर क्रूड ऑइलचा भाव 91 डॉलर प्रति बॅरलच्या वर गेला होता. कच्चं तेल महाग झाल्यास महागाईचा दबाव वाढू शकतो. त्यामुळे अमेरिकन फेडरल रिझर्व्हच्या व्याजदरासंबंधीच्या निर्णयावरही त्याचा परिणाम होण्याची शक्यता आहे. तज्ज्ञांच्या मते, सध्या सोने आणि चांदी या दोन्ही बाजारांत चांगलीच अस्थिरता आहे. त्यामुळे गुंतवणूकदारांनी केवळ सोन्या-चांदीच्या किमतींकडे न पाहता कच्च्या तेलाचा भाव, डॉलर इंडेक्स आणि अमेरिकन बॉन्ड यील्ड यांच्यावरही लक्ष ठेवणं गरजेचं आहे.
