रेल्वे आरक्षण केंद्रातील तिकीट खिडकीवरून तत्काळ रेल्वे तिकीटाचे बुकिंग करताना प्रवाशांना आता ओटीपी (वन टाइम पासवर्ड) द्यावा लागणार आहे. शेवटच्या क्षणी होणारे तिकीट आरक्षणातील गैरप्रकार टाळण्यासाठी हे पाऊल उचलण्यात आल्याचे अधिकाऱ्यांचे म्हणणे आहे.
रेल्वे मंत्रालयाने ओटीपी आधारित तत्काळ तिकीट बुकिंगची सुरुवात १७ नोव्हेंबरपासून केली आहे. काही ट्रेनपासून याची सुरुवात झाली असून, आता या ट्रेनची संख्या आता ५२ वर पोहोचली आहे. येत्या काही दिवसांत उर्वरित सर्वच रेल्वेगाड्यांना ही आरक्षण पद्धत लागू होईल.
आरक्षण खिडकीवर तत्काळ तिकीट काढताना, आरक्षण फॉर्मवर लिहून दिलेल्या मोबाइल क्रमांकावर हा ओटीपी येईल. त्या ओटीपीची पडताळणी केल्यानंतरच प्रवाशाला तिकीट मिळेल. रेल्वे तिकीट काढण्यात अधिक पारदर्शकता, प्रवाशांची सोय आणि सुरक्षा वाढविण्याच्या दिशेने हे महत्त्वपूर्ण पाऊल आहे. तत्काळ सुविधेचा गैरवापर रोखणे आणि अधिक मागणी असलेल्या तिकीटांसाठी गरजू प्रवाशांना संधी मिळावी, हा यामागचा उद्देश आहे. प्रवाशांना तिकीट आरक्षण सहज करता यावे आणि बुकिंग एजंटांना आरक्षण प्रणालीचा गैरवापर करण्यापासून रोखता यावे यासाठी रेल्वे मंत्रालयाने उपाय केले आहेत.
‘तत्काळ’ला पसंती
रेल्वेचे तिकीट ऐन वेळी काढणाऱ्या प्रवाशांसाठीच्या तत्काळ सेवेद्वारे तिकिटे काढणाऱ्यांची पुणे विभागातील सर्वाधिक संख्या पुण्यातून आहे. पुणे रेल्वे विभागातून एप्रिल ते ऑक्टोबर या सात महिन्यांत १० लाख ७७ हजार १०० प्रवाशांनी ‘तत्काळ’मधून तिकिटे काढली आहेत.
पुण्यातून रोज २००हून अधिक रेल्वे गाड्यांची ये-जा होते. यामध्ये पुणे स्थानकावरून ७२ रेल्वे गाड्या सुटतात. यामुळे प्रवाशांची कायम गर्दी असते. शिवाय रेल्वेचे तिकीट दोन महिने अगोदर आरक्षण करण्याची सुविधा असल्याने पूर्वनियोजित प्रवाशांकडून आरक्षण केले जाते. ऐन वेळी प्रवास करणाऱ्या प्रवाशांसाठी ‘तत्काळ’ कोटा उपलब्ध करून देण्यात आला आहे. रोज सकाळी १० आणि ११ वाजता ‘तत्काळ’ कोटा खुला केला जातो.
सर्वाधिक तिकिटे पुण्यात
पुणे रेल्वे विभागात कोल्हापूर, मिरज, सांगली, सातारा, हडपसर आणि शिर्डी ही मोठे रेल्वे स्थानके आहेत. तत्काळ तिकीट काढून प्रवास करणारे सर्वाधिक प्रवासी पुणे स्थानकावरील असल्याचे दिसून आले आहे. गेल्या सात महिन्यांत पुण्यातून सर्वाधिक ६ लाख ३८ हजार ३४४ प्रवाशांनी तत्काळ तिकीट काढले आहे. त्यानंतर कोल्हापूर स्थानकावरून एक लाख ७७ हजार २४९, शिर्डी ९८ हजार १३० तिकिटे काढली आहेत.