घरच्या प्रतिकूल परिस्थितीवर मात करत कुटुंबियाच्या भक्कम पाठबळाच्या आधारे दिव्यांग जलतरणपटू स्वप्नील पाटीलने सर्वोत्तम कामगिरीच्या जोरावर आंतरराष्ट्रीय स्तरावर नावलौकिक कमावला आहे. त्याने राष्ट्रीय-आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा गाजवत दीडशेहून अधिक पदके मिळवली आहेत. तात्पुरत्या अपयशाने निराश होणाऱ्या तरुणाईसाठी स्वप्नीलचा प्रवास दिशादर्शक ठरणारा आहे.
शास्त्रीनगरात राहणाऱ्या स्वप्निलने वयाच्या आठव्या वर्षीपासून जलतरण सरावाला सुरुवात केली. त्याचे पोहण्यातील कसब आणि गती पाहून वडिलांनी त्याला प्रोत्साहन दिले. वडील संजय हेच त्याचे पहिले प्रशिक्षक. घरची आर्थिक परिस्थिती बेताची असल्याने स्वप्निलला वाढवता त्याच्या कुटुंबियांना काटकसर करावी लागली. मात्र, स्वप्नीलने कुटुंबियांच्या स्वप्नांना आकार देत मोठी झेप घेतली. त्याचे प्राथमिक शिक्षण सरस्वती चुनेकर विद्यामंदिरमध्ये झाले. माध्यमिक शिक्षण नानासाहेब गद्रे हायस्कूलमध्ये पूर्ण केले. सध्या तो शाहू कॉलेजमध्ये कला शाखेच्या पहिल्या वर्षात शिकत आहे. पदवी अभ्यासाबरोबर त्याने जलतरण सरावातही सातत्य ठेवले.
स्वप्निलने आंतरराष्ट्रीय पातळीवर अमेरिका, जर्मनी, कॅनडा, पोलंड, ऑस्ट्रेलिया, दक्षिण कोरिया, दुबई व इंडोनेशिया याठिकाणी झालेल्या दिव्यांग स्पर्धांमध्ये सर्वोत्तम कामगिरी केली आहे. त्याने २०१४ मध्ये पॅरा एशियन गेम्समध्ये भारतीय संघाचे प्रतिनिधित्व करताना रिले प्रकारात सांघिक ब्राँझपदक पटकावले होते. तर २०१८ मध्ये इंडोनेशियात झालेल्या एशियन पॅरा गेम स्पर्धेत वैयक्तिक २ ब्राँझपदक व १ सिल्व्हर पदक मिळवले आहे. जलतरणात ५० मीटर बॅकस्ट्रोक प्रकारात ३२ सेकंदाचा विक्रम त्याच्या नावावर आहे. इंडियन पॅरा फास्टेस्ट स्विमर म्हणून त्याला गौरविण्यात आले असून सध्या त्याचा देशातील सर्वोच्च टॉप पॅरा जलतरणपटूंमध्ये समावेश आहे. स्वप्निल सध्या बेंगलोरमधील पूजा ॲक्वाटिक सेंटरमध्ये प्रशिक्षक शरद गायकवाड यांच्या मार्गदर्शनाखाली सराव करत आहे. त्याला श्रीकांत जांभळे, अनिल पवार, कमलेश कराळे, विरेंद्रकुमार दबात यांचे मार्गदर्शन लाभले.
शारीरिक कमतरतेवर मात करत प्रचंड इच्छाशक्तीच्या जोरावर कुठल्याही क्षेत्रात यश मिळवता येते. आपल्यातील उणिवांवर मात करून क्षमतावर अधिक लक्ष द्यावे. दिव्यांग खेळाडूही खेळामध्ये चांगल्याप्रकारे करिअर करू शकतात. कुटुंबाने त्यांचे पाठबळ बनावे. येणाऱ्या काळात २०२० मध्ये होणाऱ्या पॅरा ऑलम्पिक स्पर्धेमध्ये देशाला सुवर्णपदक मिळवून देण्याचे ध्येय आहे.