चित्रा बेडेकर यांचे निधन

ज्येष्ठ संशोधिका, वैज्ञानिक चळवळीतील कार्यकर्त्या तसेच लेखिका चित्रा बेडेकर यांचे निधन झाले. प्रकृती अस्वास्थ्यामुळे शहरातील एका खासगी रुग्णालयात उपचार घेताना बुधवारी रात्री त्यांनी अखेरचा श्वास घेतला. त्या ७२ वर्षांच्या होत्या. मार्क्सवादी विचारवंत सुधीर बेडेकर यांच्या त्या पत्नी होत. त्यांच्या मागे एक मुलगा आहे.

बेडेकर यांचा जन्म ७ ऑगस्ट १९४६ मध्ये झाला. त्यांनी भौतिकशास्त्रात एम्. एससी केले होते. काही काळ मुंबईत अध्यापन केल्यानंतर त्यांनी पुण्यातील ‘एआरडीई’मध्ये वैज्ञानिक अधिकारी म्हणून शस्त्रास्त्रनिर्मिती प्रकल्पांवर काम केले. त्या लोक विज्ञान चळवळीशी संबंधीत होत्या आणि त्यांनी ऑल इंडिया पीस अँड सॉलिडॅरिटी ऑर्गनायझेशनचे कामही केले होते. वैज्ञानिक, सामाजिक व राजकीय विषयांवर विविध पुस्तके तसेच नियतकालिके आणि दैनिकांमधून त्या सातत्याने लिहीत असत. अतिशय अभ्यासपूर्ण व ओघवत्या भाषेसाठी त्या ओळखल्या जात. शांततेच्या प्रश्नांवर रेडिओवर त्यांची व्याख्यानेही झाली होती. त्यांच्या ‘अण्वस्त्रे, शस्त्रस्पर्धा आणि शांतता आंदोलन’ पुस्तकाला सोवियत लँड नेहरू पुरस्कार तसेच ‘स्फोटकांचे अंतरंग’ पुस्तकाला कै. हरीभाऊ मोटे विज्ञान वाङ्मय पारितोषिक मिळाले होते.

‘अण्वस्त्रे, शस्त्रस्पर्धा आणि शांतता आंदोलन’, ‘समाजवादाचे तत्त्वज्ञान’ (मॉरिस कॉनफोर्थ यांचे अनुवादित), ‘एड्स’, ‘वैज्ञानिक शोधांच्या गंमती-जमती’, ‘स्मरणचित्रे’ (भगतसिंह यांचे जवळचे साथिदार शिववर्मा यांचे अनुवादित), ‘मी नास्तिक का आहे व आम्ही कशासाठी लढत आहोत?’ (दोन्ही भगतसिंह यांची अनुवादित), ‘स्फोटकांचे अंतरंग’, ‘मेंदूच्या अंतरंगात’, ‘विवेकानंदांचे सामाजिक-राजकीय विचार’ (अनुवादित), ‘माणुसकीच्या अल्याड-पल्याड’ अशी त्यांची ग्रंथसंपदा प्रसिद्ध आहे.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *