रेल्वेच्या उपनगरीय मार्गावरील तिकीट खिडक्यांकडील गर्दी कमी करण्यास हातभार लावणारी ‘पेपरलेस मोबाइल तिकीट’ प्रणाली ऑगस्ट अखेरीपर्यंत मध्य रेल्वेवर कार्यान्वित होणार आहे. ही प्रणाली पूर्णतः बिनचूक कार्यरत राहण्यासाठी ‘इस्रो’चीही (भारतीय अंतराळ संशोधन केंद्रा) मदत घेतली असून इस्रोच्या सहाय्याने संपूर्ण उपनगरी रेल्वे मार्गाचे ‘मॅपिंग’ करण्यात आले आहे.
गेल्या काही महिन्यांपासून रेल्वे मंत्रालयाकडून उपनगरीय मार्गांवर मोबाइल तिकीट सुविधा देण्यासाठी पाठपुरावा सुरू आहे. या यंत्रणेत कोणताही दोष राहू नये, यासाठी विविध पातळ्यांवर प्रयत्न सुरू आहेत. रेल्वेने प्रथम चेन्नईत २६ किमीच्या उपनगरी मार्गावर हा प्रयोग केला. त्याला यश आल्यानंतर मुंबईत पश्चिम, मध्य आणि हार्बर मार्गावर ही यंत्रणा राबवण्यात येणार आहे.
या यंत्रणेत अॅपवर उपलब्ध होणारे तिकीट पीडीएफ स्वरूपात मिळणार आहे. हे तिकीट अन्य प्रवाशांना हस्तांतरित करता येणार नाही, अशी त्याची रचना आहे. हे तिकीट काढण्यासाठी रुळांपासून १५ मीटर ते पाच किमी अंतरापर्यंत मोबाइलवर तिकीट काढण्याची सुविधा देण्यात येणार आहे, असे मध्य रेल्वेचे मुख्य जनसंपर्क अधिकारी नरेंद्र पाटील यांनी सांगितले. लोकल प्रवासात डब्यात टीसी दिसल्यानंतर मोबाइल अॅपवर तिकीट काढण्याची प्रवाशांची क्लृप्ती यशस्वी होऊ नये, यासाठी हे अंतर पुरवण्यात आले आहे.
टीसींकडे विशेष यंत्र
मोबाइलवर तिकीट दिसणार असल्याने त्याच्या अस्सलतेबाबत प्रश्न निर्माण होणार नाही, असा रेल्वे अधिकाऱ्यांचा दावा आहे. मात्र, भविष्यात अन्य कोणीही त्याचा गैरवापर करू नये, यासाठी टीसींना बेस्टच्या कंडक्टरकडे असणाऱ्या यंत्रत्राप्रमाणे विशिष्ट यंत्र पुरवण्यात येणार आहे.