सौदी अरेबियातील ऊर्जा प्रतिष्ठानांवर झालेल्या हल्ल्यांच्या बातम्या आणि इराण-अमेरिका तणावामुळे जागतिक तेलपुरवठ्यावर परिणाम होण्याची भीती वाढली आहे. अशा परिस्थितीत कच्च्या तेलाचे दर आणखी वाढल्यास त्याचा परिणाम भारताच्या आयात खर्चावर, रुपयाच्या मूल्यावर आणि महागाईवर होऊ शकतो. भविष्यात पेट्रोल-डिझेलच्या किमतींवरही त्याचा दबाव जाणवण्याची शक्यता आहे. बुधवारी सकाळी ब्रेंट क्रूडच्या दरात सुमारे 1.44 टक्क्यांची वाढ होऊन तो 99.36 डॉलर प्रति बॅरलवर पोहोचला. तर WTI क्रूडचा दर सुमारे 94.42 डॉलर प्रति बॅरल होता.
भारत आपल्या कच्च्या तेलाच्या गरजेपैकी 88 टक्क्यांहून अधिक हिस्सा आयात करतो. त्यामुळे आंतरराष्ट्रीय बाजारात तेलाच्या किमती वाढल्या की भारताच्या तेल आयात बिलावर थेट परिणाम होतो. एप्रिल ते जुलै या कालावधीत भारताचा कच्च्या तेलाचा आयात खर्च 56 टक्क्यांहून अधिक वाढून 63.4 अब्ज डॉलरवर पोहोचला. मागील वर्षी याच कालावधीत हा खर्च सुमारे 40.5 अब्ज डॉलर होता. विशेष म्हणजे भारताने आयात केलेल्या तेलाचे प्रमाण फारसे बदललेले नाही. म्हणजेच जास्त तेल खरेदी केल्यामुळे खर्च वाढलेला नसून, आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाच्या किमती वाढल्यामुळे भारताला अधिक डॉलर मोजावे लागले आहेत.
इराणमधील घडामोडींमुळे बाजारातील चिंता वाढली
इराणच्या महत्त्वाच्या तेल निर्यात केंद्रांपैकी एक असलेल्या खार्ग परिसरात स्फोट झाल्याच्या वृत्तामुळे तेल बाजारातील अस्वस्थता आणखी वाढली आहे. या भागातून होणाऱ्या तेल निर्यातीवर परिणाम झाला, तर आधीच तणावाखाली असलेल्या जागतिक पुरवठ्यावर आणखी दबाव निर्माण होऊ शकतो. भारत हा जगातील प्रमुख तेल आयातदार आणि ग्राहक देशांपैकी एक असल्याने आंतरराष्ट्रीय बाजारातील प्रत्येक मोठ्या तेजीचा परिणाम देशाच्या अर्थव्यवस्थेवर होतो.
भारतीय क्रूड बास्केटचा दरही 100 डॉलरच्या पुढे
भारतासाठी परिस्थिती आणखी महत्त्वाची ठरण्याचे कारण म्हणजे केवळ ब्रेंट क्रूडच महागलेले नाही. पेट्रोलियम प्लॅनिंग अँड अॅनालिसिस सेलच्या आकडेवारीनुसार, भारत ज्या क्रूड बास्केटची आयात करतो, त्याची सरासरी किंमत सोमवारी 106.26 डॉलर प्रति बॅरल होती. सप्टेंबरमध्ये आतापर्यंत भारतीय क्रूड बास्केटची सरासरी किंमत 100.75 डॉलर प्रति बॅरलवर पोहोचली आहे. तुलनेत जुलैमध्ये हा दर 82.04 डॉलर आणि ऑगस्टमध्ये 90.19 डॉलर प्रति बॅरल होता. म्हणजेच अवघ्या काही महिन्यांत भारतासाठी कच्च्या तेलाचा खर्च मोठ्या प्रमाणात वाढला आहे.
पेट्रोल-डिझेलचे दर सध्या स्थिर, मात्र दबाव वाढतोय
आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाच्या किमती वाढत असल्या तरी देशांतर्गत पेट्रोल आणि डिझेलच्या किरकोळ दरांमध्ये सध्या कोणताही बदल झालेला नाही. दिल्लीमध्ये पेट्रोलचा दर 102.12 रुपये, तर डिझेलचा दर 95.20 रुपये प्रति लिटर इतका कायम आहे. मात्र, आंतरराष्ट्रीय बाजारातील तेजी दीर्घकाळ कायम राहिल्यास भविष्यात पेट्रोल-डिझेलच्या किमतींवर दबाव वाढू शकतो.
महाराष्ट्रातील पेट्रोलचे दर
- अहमदनगर – ₹112.08
- अकोला – ₹112.26
- अमरावती – ₹112.26
- छत्रपती संभाजीनगर – ₹112.08
- भंडारा – ₹112.59
- बीड – ₹112.08
- बुलढाणा – ₹112.63
- चंद्रपूर – ₹112.95
- धुळे – ₹112.54
- गडचिरोली – ₹112.95
- गोंदिया – ₹112.59
- ग्रेटर मुंबई – ₹111.21
- हिंगोली – ₹112.26
- जळगाव – ₹112.54
- जालना – ₹112.08
- कोल्हापूर – ₹113.17
- लातूर – ₹111.84
- मुंबई – ₹111.21
- नागपूर – ₹111.72
- नांदेड – ₹112.26
- नंदुरबार – ₹112.64
- नाशिक – ₹112.46
- धाराशिव – ₹111.84
- पालघर – ₹111.70
- परभणी – ₹112.26
- पुणे – ₹112.02
- रायगड – ₹111.46
- रत्नागिरी – ₹113.17
- सांगली – ₹113.17
- सातारा – ₹112.02
- सिंधुदुर्ग – ₹113.17
- सोलापूर – ₹111.84
- ठाणे – ₹111.38
- वर्धा – ₹111.72
- वाशिम – ₹112.26
- यवतमाळ – ₹113.18
महाराष्ट्रातील डिझेलचे दर
- अहमदनगर – ₹98.72
- अकोला – ₹98.92
- अमरावती – ₹98.92
- छत्रपती संभाजीनगर– ₹98.72
- भंडारा – ₹99.24
- बीड – ₹98.72
- बुलढाणा – ₹99.28
- चंद्रपूर – ₹99.61
- धुळे – ₹99.17
- गडचिरोली – ₹99.61
- गोंदिया – ₹99.24
- ग्रेटर मुंबई – ₹97.83
- हिंगोली – ₹98.92
- जळगाव – ₹99.17
- जालना – ₹98.72
- कोल्हापूर – ₹99.83
- लातूर – ₹98.51
- मुंबई – ₹97.83
- नागपूर – ₹98.38
- नांदेड – ₹98.92
- नंदुरबार – ₹99.28
- नाशिक – ₹99.07
- धाराशिव – ₹98.51
- पालघर – ₹98.34
- परभणी – ₹98.92
- पुणे – ₹98.66
- रायगड – ₹98.11
- रत्नागिरी – ₹99.83
- सांगली – ₹99.83
- सातारा – ₹98.66
- सिंधुदुर्ग – ₹99.83
- सोलापूर – ₹98.51
- ठाणे – ₹98.02
- वर्धा – ₹98.38
- वाशिम – ₹98.92
- यवतमाळ – ₹99.83
महाराष्ट्रातील CNG चे दर
- अहमदनगर – ₹105.36
- अकोला – ₹103.53
- अमरावती – ₹103.78
- छत्रपती संभाजीनगर – ₹105.36
- भंडारा – ₹98.93
- बीड – ₹101.60
- चंद्रपूर – ₹100.00
- धुळे – ₹93.65
- गडचिरोली – ₹98.93
- गोंदिया – ₹98.93
- हिंगोली – ₹103.53
- जळगाव – ₹99.60
- जालना – ₹99.60
- कोल्हापूर – ₹96.95
- लातूर – ₹88.00
- मुंबई – ₹88.00
- नागपूर – ₹88.90
- नांदेड – ₹90.65
- नंदुरबार – ₹100.64
- नाशिक – ₹93.65
- धाराशिव – ₹85.50
- पालघर – ₹85.75
- परभणी – ₹90.65
- पुणे – ₹98.50
- रायगड – ₹93.07
- रत्नागिरी – ₹88.00
- सांगली – ₹105.36
- सातारा – ₹105.36
- सिंधुदुर्ग – ₹83.65
- सोलापूर – ₹93.00
- ठाणे – ₹85.75
- वर्धा – ₹100.00
- वाशिम – ₹103.53
- यवतमाळ – ₹103.78
आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाच्या किमती 100 डॉलरच्या जवळ पोहोचल्याने भारतासाठी चिंता वाढली आहे. सध्या पेट्रोल-डिझेलचे दर स्थिर असले तरी जागतिक बाजारातील तेजी कायम राहिल्यास आगामी काळात देशांतर्गत इंधन दरांवर त्याचा परिणाम होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.