विद्यार्थ्यांच्या बँक खात्यात येणार 25 हजार रुपये; लॅपटॉपसाठी सरकारचा मोठा निर्णय

नेमके किती पैसे मिळणार?

या योजनेअंतर्गत प्रत्येक पात्र विद्यार्थ्याला 25,000 रुपयांची आर्थिक मदत मिळणार आहे. यंदा सरकारकडून एकूण 304 कोटी 98 लाख 50 हजार रुपये विद्यार्थ्यांच्या खात्यांमध्ये पाठवले जाणार आहेत. त्यामुळे लॅपटॉप खरेदीसाठी विद्यार्थ्यांना मोठा आर्थिक आधार मिळणार आहे.

कोणत्या विद्यार्थ्यांना याचा लाभ मिळेल?

मध्य प्रदेश बोर्डाच्या बारावीच्या परीक्षेत पहिल्याच प्रयत्नात किमान 75 टक्के किंवा त्याहून अधिक गुण मिळवणारे विद्यार्थी या आर्थिक मदतीसाठी पात्र आहेत. म्हणजेच केवळ बारावी उत्तीर्ण होणे पुरेसे नाही; निर्धारित गुणांची अट पूर्ण करणे आवश्यक आहे. पात्र विद्यार्थ्यांना निवडीनंतर लाभाची रक्कम थेट त्यांच्या बँक खात्यात मिळेल.

सरकार लॅपटॉप देणार की पैसे?

या योजनेबाबत एक महत्त्वाचा गैरसमज दूर करणे आवश्यक आहे. सरकार विद्यार्थ्यांना तयार लॅपटॉप देत नाही. त्याऐवजी 25 हजार रुपयांची आर्थिक मदत थेट खात्यात जमा केली जाते, ज्यातून विद्यार्थी आपल्या गरजेनुसार लॅपटॉप खरेदी करू शकतात. त्यामुळे कोणता लॅपटॉप घ्यायचा, याची निवड विद्यार्थ्यांना करता येते.

‘प्रतिभाशाली विद्यार्थी प्रोत्साहन योजना’ काय आहे?

ही मदत मध्य प्रदेश शालेय शिक्षण विभागाच्या ‘प्रतिभाशाली विद्यार्थी प्रोत्साहन योजने’अंतर्गत दिली जाते. गुणवंत विद्यार्थ्यांना प्रोत्साहन देणे आणि त्यांना डिजिटल शिक्षणासाठी आवश्यक साधने उपलब्ध करून देणे हा योजनेचा उद्देश आहे. ही योजना 2009-10 या शैक्षणिक वर्षापासून राबवली जात असल्याची माहिती उपलब्ध आहे.

विद्यार्थ्यांना याचा प्रत्यक्ष फायदा काय होणार?

आजच्या डिजिटल शिक्षणाच्या काळात लॅपटॉपचा उपयोग केवळ ऑनलाइन वर्गांसाठी होत नाही. विद्यार्थी ई-लर्निंग, डिजिटल अभ्याससामग्री, ऑनलाइन व्याख्याने, स्पर्धा परीक्षांची तयारी, शैक्षणिक संशोधन आणि विविध डिजिटल प्लॅटफॉर्मचा वापर करू शकतात. त्यामुळे गुणवंत विद्यार्थ्यांना उच्च शिक्षणाच्या पुढील टप्प्यात तंत्रज्ञानाचा अधिक चांगला उपयोग करता येणार आहे.

योजनेचा आतापर्यंत किती विद्यार्थ्यांना लाभ?

ही योजना नवीन नसून गेल्या अनेक वर्षांपासून सुरू आहे. उपलब्ध माहितीनुसार, योजनेच्या सुरुवातीपासून 4 लाखांहून अधिक विद्यार्थ्यांना या मदतीचा लाभ मिळाला आहे. मागील काही वर्षांत राज्य सरकारने या योजनेवर 1,000 कोटी रुपयांहून अधिक खर्च केला आहे. यावरून डिजिटल साधनांद्वारे विद्यार्थ्यांना प्रोत्साहन देण्याचा सरकारचा प्रयत्न स्पष्ट होतो.

विद्यार्थ्यांनी कोणती गोष्ट लक्षात ठेवावी?

या योजनेत पात्रता निश्चित करण्यासाठी बारावीतील गुण आणि पहिल्या प्रयत्नातील निकाल महत्त्वाचा आहे. पात्र विद्यार्थ्यांना रक्कम थेट बँक खात्यात DBTच्या माध्यमातून मिळणार आहे. त्यामुळे विद्यार्थ्यांनी त्यांच्या बँक खात्याची माहिती आणि शैक्षणिक नोंदी संबंधित शाळा किंवा शिक्षण विभागाकडे योग्य आहेत का, हे तपासणे महत्त्वाचे आहे. एकूणच, मध्य प्रदेशातील गुणवंत विद्यार्थ्यांना उच्च शिक्षणासाठी डिजिटल साधन उपलब्ध करून देण्याच्या दृष्टीने ही आर्थिक मदत महत्त्वाची ठरणार आहे.