करोना विषाणूचा प्रादुर्भाव रोखण्यासाठी देशात लॉकडाउन जाहीर करून महिन्यापेक्षा अधिका काळ झाला असून या काळात ‘वर्क फ्रॉम होम’ करणाऱ्यांमध्ये निद्रानाश, पाठदुखी, अस्वस्थता, तणाव आणि चिंता हे दुष्परिणाम दिसून येत आहेत.
२५ मार्च रोजी देशात २१ दिवसांसाठी लॉकडाउन जाहीर करण्यात आले. त्यानंतर ते वाढवून ३ मे पर्यंत करण्यात आले. दिल्लीतील तंत्रज्ञ सुरेश शर्मा सांगतात, ‘मी बहुतांशी वेळ एकतर लॅपटॉपच्या समोर किंवा मोबाइल स्क्रीनसमोर घालवत आहे. सुरुवातीला वर्क फ्रॉम होम मी एन्जॉय केले. मात्र, यामुळे आपल्या शरीरावर दुष्परिणाम होत आहेत, हे नंतर नंतर लक्षात येऊ लागले. ऑफिसमध्ये असताना आम्ही मीटिंग घ्यायचो, लोकांशी संवाद साधायचो, आता मात्र सगळेच ऑनलाइन झाले आहे.’ पाठदुखी वाढली आहे आणि डोकेदुखीही वारंवार होऊ लागली आहे, असेही त्यांनी सांगितले.
बेंगळुरू येथील गीता मल्होत्रा म्हणते, ‘वैयक्तिक जीवन आणि व्यावसायिक जीवन यातील रेषा पुसटशी होत चालली आहे. निद्रानाशाचा त्रास सुरू झाला आहे. रात्री चार तासांपेक्षा कमी झोपत आहे. हवे तेव्हा मी खाऊ लागले आहे. कधी दिवसातून दोनदा, तर कधी चार वेळा खात आहे. मी थोडीफार चालायचे, तेसुद्धा आता बंद झाले आहे. लॉकडाउन सुरू झाल्यापासून माझे वजन चार किलोने वाढले आहे. डोकेदुखीही वाढली आहे. ‘मोठ्या आयटी कंपन्यांचे ९० ते ९५ टक्के कर्मचारी घरून काम करीत आहेत. शरीर आणि मन निरोगी राखण्यासाठी घरी दररोज ध्यानधारणा आणि व्यायाम करा, असे तज्ज्ञ सांगत आहेत. या संधीचा वापर करून लोकांनी आपले छंद जोपासावेत, असेही त्यांनी म्हटले आहे.
गुरगावच्या पारस हॉस्पिटलमधील क्लिनिकल सायकोलॉजिस्ट प्रीती सिंग म्हणतात, ‘लोकांना शारीरिक श्रम करण्याची संधी मिळत नसल्याने या समस्या उद्भवत आहेत. निराशेमधूनही या समस्या निर्माण होतात.”काही जणांना ऑफिसचे काम आणि घरातील जबाबदाऱ्याही सांभाळाव्या लागत असल्याने, थकवा जाणवत असावा; तर काही जणांना नोकरी टिकण्याचे टेन्शन असल्याने तणाव वाढत आहे, असेही सिंग म्हणाल्या.
बेंगळुरू येथील आर्किटेक्ट असलेल्या शैलजा एस. म्हणाल्या, ‘मला अधूनमधून तणावामुळे अॅटॅक येत आहेत. मी सतत अस्वस्थ आहे. ऑफिसमधून मेसेज आला की काय, असे वाटून मी सतत फोन चेक करत आहे.’गुरुगाव येथील मल्टी-नॅशनल कंपनीतील सल्लागार राहुल कुमार म्हणतात, ‘माझ्या शरीराची ठेवण बिघडत चालली आहे. पाठदुखी वाढली आहे. अस्वस्थता आणि निराशा वाढली आहे. माझे डाएट आणि व्यायामाचे दैनंदिन वेळापत्रक बिघडले आहे. सध्या फक्त आपल्या खोलीमध्ये बसून कम्प्युटरवर काम करणे, एवढेच सुरू आहे.’