दोनशे व दोन हजार रुपयांच्या खराब नोटा बँकेत जाऊन बदलून घेणे तूर्तास अशक्य ठरणार आहे. रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाने संबंधित नियमात सुधारणा न केल्याने ही स्थिती ओढावली आहे.
दोनशे व दोन हजार रुपयांच्या खराब नोटा बँकेत बदलण्यासाठी गेलेल्या काही नागरिकांना बँकेत विचित्र अनुभव येत आहेत. या नोटा बदलून देण्यास बँक अधिकारी असमर्थता दर्शवित आहेत. त्यामुळे काही ठिकाणी वादाचे प्रसंगही उद्भवत आहेत. मात्र रिझर्व्ह बँकेने वेळीच नियमदुरुस्ती न केल्याने हा प्रकार घडत असल्याचे दिसत आहे.
खराब वा फाटलेल्या नोटा बदलून देण्यासंबंधी रिझर्व्ह बँकेचा नोट रिफंड हा नियम आहे. या नियमामध्ये पाच, दहा, शंभर, पाचशे, एक हजार, पाच हजार व दहा हजार रुपयांच्या खराब नोटा बदलून देण्याच्या सुविधेची तरतूद करण्यात आली आहे. मात्र नोटाबंदीनंतर नव्याने चलनात आलेली दोन हजारची नोट तसेच अलीकडे चलनात आलेल्या दोनशे रुपयांच्या नोटेचा या नियमात अद्याप समावेश करण्यात आलेला नाही. या नोटांचा समावेश न झाल्याने त्या चलनातील खराब नोटा बदलून देण्याचे अधिकार कोणत्याही बँकेला नाहीत. म्हणूनच ही विचित्र स्थिती निर्माण झाली आहे. आम्ही याबाबत केंद्रीय अर्थ मंत्रालयाला कळवले आहे. मात्र त्यांच्याकडून अद्याप प्रतिसाद मिळालेला नाही, अशी माहिती बँकेच्या एका सूत्राने दिली.
वेळीच दुरुस्ती आवश्यक
दोनशे व दोन हजार रुपयांच्या नोटा बदलून मिळण्याच्या मागणीचे प्रमाण तूर्तास कमी आहे. रिझर्व्ह बँकेने ही समस्या चिघळण्यापूर्वीत संबंधित नियमात दुरुस्ती करणे आवश्यक आहे, अशी अपेक्षा काही बँक अधिकाऱ्यांनी व्यक्त केली.