‘इस्रो’ रॉकेलने रॉकेट उडवण्याच्या तयारीत

यशाची नवनवी शिखरं सर सरकारी भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था अर्थात इस्रो आता आणखी एक ऐतिहासिक भरारी घेण्याची तयारी करत आहे. भारताचं सगळ्यात शक्तीशाली रॉकेट GSLV-Mark-III यशस्वीरित्या अवकाशात झेपावल्यानंतर आता इस्रो रॉकेलचा इंधन म्हणून वापर करता येणारं रॉकेट तयार करत आहे.

‘इस्रो’चे वैज्ञानिक एक ‘सेमी-क्रायोजेनिक’ इंजिन विकसीत करत असून यात रॉकेलचा इंधन म्हणून वापर करता येणार आहे. इतर इंधनांच्या तुलनेत रॉकेलला इको-फ्रेंडली समजलं जातं. त्यामुळे इस्रोला यात यश आल्यास हे ऐतिहासिक पाऊल ठरू शकतं. या ‘सेमी-क्रायोजेनिक’ इंजिनच्या विकासाला केंद्रीय कॅबिनेटने २००८ सालीच मंजुरी दिली आहे.

सूत्रांच्या माहितीनुसार, इस्रोने आखलेली योजना अंमलात आली तर हे ‘सेमी-क्रायोजेनिक’ इंजिन असलेल्या रॉकेटच्या उड्डाणाची २०२१ साली चाचणी घेण्यात येईल. रॉकेटच्या उड्डाणावेळी ‘सेमी क्रायोजेनिक’ इंजिनचा सर्वात मोठा फायदा असा की यात इतर इंधनांपेक्षा हलकं असणारं रिफाइन्ड रॉकेल वापरण्यात येईल. सामान्य तापमानावर ते साठवून ठेवता येऊ शकतं. रॉकेटच्या उड्डाणासाठी सध्या इस्रोकडून ऑक्सिजन आणि हायड्रोजनचं द्रवयुक्त मिश्रण वापरलं जातं. याशिवाय, हे मिश्रण उणे २५३ डिग्री तापमानावर साठवावं लागतं.

 ‘रॉकेलं हलकं असल्याने ते ऑक्सिजन आणि हायड्रोनजच्या द्रवयुक्त मिश्रणाला लागणाऱ्या जागेपेक्षाही कमी जागा घेतं. त्यामुळे रॉकेलच्या वापरामुळे रॉकेटमध्ये जास्तीचं इंधनही भरता येऊ शकेल. रॉकेलचा वापर शक्य झाल्यास रॉकेटच्या साहाय्याने लॉन्च होणाऱ्या पेलोडची क्षमता ४ टनांवरून ६ टनांवर पोहोचेल हे सर्वात मोठं यश ठरेल’, असं विक्रम साराभाई स्पेस सेंटरचे संचालक डॉ. के.सिवान यांनी सांगितलं.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *